Na obchodzie 50-lecia Teatru Polskiego

Imieniem stołecznego miasta Poznania składam Spółce Akcyjnej „Teatr Polski“ wyrazy serdecznej wdzięczności za trud pięćdziesięcioletni, dokonany w niezwykle trudnych warunkach politycznych i gospodarczych, około stworzenia i utrwalenia tej placówki narodowej, wyrażając imieniem obywatelstwa poznańskiego szczery hołd tym wszystkim mężom zasługi i ofiary, którzy przyczynili się do powstania tego przybytku myśli narodowej i ufundowali jego podstawy materjalne i moralne w sposób tak mądry i przewidujący, że przetrwał on do dni dzisiejszych niezłamany. A przecież groziło mu co chwilę niebezpieczeństwo zalewu przez moce wraże, a przecież stale zawisały nad nim złowrogie chmury, które ołowianym ciężarem przygniatały jego początek i rozwój.

Teatr Polski w Poznaniu, — to widomy znak hartu społeczeństwa Wielkopolskiego, to źródło

dumy mieszczaństwa poznańskiego, to ostoja ducha narodowego, to przejaw najdodatniejszy samorządu polskiego z czasów panowania obcego, to wcielenie w czyn idei „Naród sobie”, — wbrew zakusom państwa pruskiego, aby naród ten wytępić.

Szczęśliwy jestem, że należę do pokolenia, które te zmagania ciężkie przeżyło, a obecnie przepojone jest błogiem uczuciem, że może w tej półwiekowej uroczystości uczestniczyć i rozpamiętywać te górne wspomnienia z czasów niewoli. Ze wzruszeniem wspominamy te czasy, kiedy w tym gmachu zasiadała cała polska inteligencja ziemiańska i mieszczańska, chłonąc w siebie słodycz polskiej mowy, indziej wyklętej. Pamiętamy, jak tam z zakątków parteru gimnazjalnego lub z wyżyn galerji młodzież szkolna wpatrywała się okiem rozpłomienionem w postacie sceniczne dzieł wieszczów naszych, jak z zapartem oddechem wsłuchiwała się w cudowne akordy języka Słowackiego.

A gdy w czasie największej trwogi narodowej na scenie naszej ukazywały się zjawy historyczne z „Obrony Częstochowy” lub „Kościuszki pod Racławicami”, to już tłumne te przedstawienia zaliczyć należałoby raczej pomiędzy misterja

religijne, poruszające najgłębsze tajniki duszy ludu polskiego.

Z tego to podłoża ideowego wyrosło pokolenie, które w tryumfalnym dniu 27. grudnia 1918 roku zaświeciło wrogom blaskiem tężyzny ducha, poświęcenia i ofiary, a które dzisiaj we wolnej Polsce objęło kierownictwo społeczeństwa wielkopolskiego. To też z czcią najgłębszą odnosi się pokolenie dzisiejsze do tych mężów, którzy zasłużyli się około powstania tej strażnicy polskości. Z szeregu głównych twórców pozwolę sobie podkreślić szanowne nazwiska śp. Adolfa Bnińskiego i Bolesława Potockiego; z równą wdzięcznością wspominamy czcigodną postać redaktora śp. Franciszka Dobrowolskiego, który przez długie posępne lata niewoli był tej sceny narodowej stróżem i przyjacielem, jej mózgiem i sercem, a młodzieży szkolnej opiekunem najczulszym i najwytrwalszym.

Przepełnieni dumą i radością widzimy, jak chlubne to dzieło starszego pokolenia, zorganizowanego w Zarządzie i Radzie Nadzorczej Spółki Teatralnej oraz „Pomocy“, przetrwało nietylko czterdzieści lat niewoli, ale jak w ostatnim lat dziesiątku rozwija się pod umiejętnem kierownictwem

do pełni artyzmu, sięgając po wawrzyny pierwszeństwa pomiędzy scenami polskiemi.

Miasto Poznań przez usta moje wyraża pełne uznanie dla obecnych członków Zarządu i Rady Nadzorczej Spółki Teatralnej, składając na ręce przewodniczących pp. dr. Stanisława Jerzykowskiego i dr. Bolesława Krysiewicza, serdeczne podziękowanie za wieloletnią ich obywatelską nad Teatrem Polskim opiekę. Z głębi serca życzę teatrowi naszemu, a mianowicie obecnej wielce zasłużonej dyrekcji w osobach państwa Bolesława i Nuny Szczurkiewiczów, oraz całemu zespołowi artystycznemu, aby oparci na powszechnem uznaniu, jakiem się cieszą we wszystkich kołach obywatelstwa naszego, poprowadzili scenę dramatyczną — jak dotąd tak i nadal — na wyżyny sztuki najszczytniejsze, aby ten pomnik kultury narodowej otoczyli należną mu czcią i miłością, stwarzając ze sceny tej placówkę ducha polskiego, będącą chlubą społeczeństwa wielkopolskiego.