Przejdź do treści

Cyryl Ratajski, Mowy 1922–1928 · nr 4

Na święto narodowe Francji

W druku: NA ŚWIĘTO NARODOWE FRANCJI. BAZAR. 14. VII. 1922 ROKU.

Data
14 lipca 1922
Miejsce
Poznań, Bazar
Okazja
Święto narodowe Francji; przemówienie do przedstawicieli francuskich
Strony
s. 17–20 · skan (s. 30–33 pliku)
Język
francuski; przekład polski

Kontekst

Przemówienie wygłoszono 14 lipca 1922 r., w święto narodowe Francji, podczas przyjęcia w Bazarze. W poprzednich miesiącach Polska objęła Ziemię Wileńską (uchwała Sejmu Ustawodawczego z 24 marca i ustawa z 6 kwietnia 1922 r.) oraz przyznaną jej część Górnego Śląska, do której wojsko polskie wkroczyło 20 czerwca 1922 r. Do obu tych wydarzeń odniósł się mówca.

Źródła kontekstu (2)
  1. Instytut Pamięci Narodowej, 100. rocznica przyjęcia „Uchwały w przedmiocie przynależności państwowej Ziemi Wileńskiej” (dostęp 2026-11-03)
  2. Instytut Pamięci Narodowej, „Raduj się Polsko!” – 95. rocznica objęcia Górnego Śląska przez Rzeczpospolitą (dostęp 2026-11-03)

O czym mówi

Ratajski składa Francji życzenia w imieniu mieszkańców miasta i zapewnia o przywiązaniu narodu polskiego do niej. Uzasadnia je instynktem samozachowawczym wobec odwiecznego zagrożenia ze strony Niemców. Podkreśla, że pozycja Francji opiera się na sile sojuszników, i zapewnia, że Polacy chcą pracą wydobyć z narodu siłę potrzebną, by być cennym sprzymierzeńcem. Wskazuje na bogactwa naturalne Polski i dziękuje Francji za ofiary w wielkiej wojnie. Wznosi kieliszek na chwałę narodu francuskiego.

Tekst mowy

Pisownia i interpunkcja oryginału (wyd. 1929). Numery stron druku na marginesie można podać w przypisie. Transkrypcja maszynowa porównana ze skanem, jeszcze nie w całości sprawdzona przez człowieka; przekład mowy francuskiej jest maszynowy.

Mesdames et Messieurs!

Comme président de la ville j’ai le bonheur d’exprimer aujourd’hui à l’occasion de la fête nationale au nom de mes concitoyens de cette ville au peuple français les sentiments les plus sincères d’admiration et d’amour.

Je rends l’honneur au genie de la France, qui l’a mis au front des peuples, en la guidant dans la voie de progrès et en la mettant aux sommets de la culture humaine.

En célébrant le jour de la grande révolution, la France prouve toujours de nouveau, qu’elle veut soutenir les mots d’ordre de cette révolution et ne veut pas se contenter de ce qu’elle a acquis, mais qu’elle aspire toujours à une vie nouvelle, aux nouveaux succès de l’humanité toute entière.

De tout mon coeur je souhaite au peuple français de retenir pour le plus long temps encore la

primauté et le championnat mondial de tout ce qui est vrai, beau et bon.

Il est superflus de vous convaincre que je ne parle pas ici seulement par courtoisie et pour suffive à une formalité officielle, mais que je traduis les sentiments les plus profonds du peuple polonais tout entier, qui s’attache à la France avec l’amour et l’amitié la plus cordiale.

Ces sentiments résultent déjà de l’instinct de conservation de soi-même, parceque notre peuple sait très bien qu’il n’a jamais souffert au passé un tort de la part de la France, il sait au contraire, que le danger le menaçait depuis mil ans et le menacerait toujours du côté de notre ennemi commun et séculaire, des Allemands.

Il est vrai, que nos sentiments, soient-ils les plus chauds, ne peuvent pas suffire au peuple français. La position mondiale de la France ne peut pas se fonder seulement sur des sentiments, mais sur la force des alliés. Or, je vous assure Messieurs les représentants de la France, que nous Polonais, nous désirons tous à travailler jusqu’au bout pour tirer du peuple polonais cette force qu’il lui faut, pour être un allié estimable et créer une nouvelle puissance en Europe.

Nous avons la base dans nos infinissables richesses

naturelles pour devenir dans quelques ans, en travaillant de toutes nos forces, une puissance respectable et un peuple aisé.

A cet effort nous ne nous sentons pas seulement appelés à l’égard de notre propre avenir mais aussi par reconnaissance à la France qui a supporté les plus grands sacrifices pendant la grande guerre, et par gratitude pour le secours et la bienveillance pendant les dernières années.

Aujourd’hui après l’union de Vilna et de la Haute Silésie, nous regardons déjà avec plus de confiance notre avenir, malgré beaucoup de difficultés intérieures que nous estimons passagères.

Notre peuple ne désire rien de mieux qu’à travailler en tranquillité à l’achèvement de la structure économique de notre pays.

Confiants que la grande nation française ne nous refusera pas à l’avenir son aide et prêtera en continnant, à notre jeune république sa bienveillante protection, nous sommes convaincus, que le peuple polonais sera non seulement un allié fidèle de la France, mais qu’il deviendra aussi un allié toujours plus fort et par là plus estimable.

Dans ce sens je unis mes souhaits à ces de la population de Poznań adressés aujourd’hui aux représentants de la France et je lève mon verre pour la gloire et la prosperité de la grande nation française.

PRZEŁOŻONE NA POLSKI:

(s. 17)

Szanowne Panie! Szanowni Panowie!

Jako prezydent miasta mam szczęście wyrazić dzisiaj, z okazji święta narodowego, w imieniu moich współobywateli tego miasta, narodowi francuskiemu najszczersze uczucia podziwu i miłości.

Oddaję hołd geniuszowi Francji, który postawił ją na czele narodów, prowadząc ją drogą postępu i wynosząc na szczyty kultury ludzkiej.

Obchodząc dzień wielkiej rewolucji, Francja dowodzi nieustannie na nowo, że chce podtrzymywać hasła tej rewolucji i nie chce poprzestawać na tym, co zdobyła, lecz że dąży zawsze do nowego życia, do nowych sukcesów całej ludzkości.

Z całego serca życzę narodowi francuskiemu, aby jak najdłużej jeszcze zachował (s. 18) pierwszeństwo i światowe mistrzostwo we wszystkim, co prawdziwe, piękne i dobre.

Zbędne jest przekonywać Państwa, że nie mówię tu jedynie z grzeczności i dla spełnienia oficjalnej formalności, lecz wyrażam najgłębsze uczucia całego narodu polskiego, który przywiązany jest do Francji miłością i najserdeczniejszą przyjaźnią.

Uczucia te wynikają już z instynktu samozachowawczego, ponieważ nasz naród bardzo dobrze wie, że nigdy w przeszłości nie doznał od Francji żadnej krzywdy; wie przeciwnie, że niebezpieczeństwo zagrażało mu od tysiąca lat i zagrażałoby mu zawsze ze strony naszego wspólnego i odwiecznego wroga, Niemców.

Prawdą jest, że nasze uczucia, choćby najgorętsze, nie mogą wystarczyć narodowi francuskiemu. Światowa pozycja Francji nie może opierać się tylko na uczuciach, lecz na sile sprzymierzeńców. Zapewniam więc Państwa, panowie przedstawiciele Francji, że my, Polacy, wszyscy pragniemy pracować do końca, aby wydobyć z narodu polskiego tę siłę, jakiej mu potrzeba, by być cenionym sprzymierzeńcem i stworzyć nowe mocarstwo w Europie.

Mamy podstawę w naszych nieprzebranych bogactwach (s. 19) naturalnych, aby w ciągu kilku lat, pracując ze wszystkich sił, stać się szanowanym mocarstwem i narodem zamożnym.

Do tego wysiłku czujemy się wezwani nie tylko ze względu na naszą własną przyszłość, lecz także z wdzięczności wobec Francji, która poniosła największe ofiary podczas wielkiej wojny, oraz z wdzięczności za pomoc i życzliwość w ostatnich latach.

Dziś, po połączeniu Wilna i Górnego Śląska z Polską, patrzymy już z większą ufnością w naszą przyszłość, mimo wielu trudności wewnętrznych, które uważamy za przejściowe.

Nasz naród nie pragnie niczego lepszego, jak w spokoju pracować nad dokończeniem struktury gospodarczej swojego kraju.

Ufni, że wielki naród francuski nie odmówi nam w przyszłości swojej pomocy i nadal będzie otaczał naszą młodą republikę swoją życzliwą opieką, jesteśmy przekonani, że naród polski będzie nie tylko wiernym sprzymierzeńcem Francji, lecz stanie się także sprzymierzeńcem coraz silniejszym, a przez to coraz bardziej cenionym.

(s. 20) W tym duchu łączę moje życzenia z życzeniami ludności Poznania, skierowanymi dziś do przedstawicieli Francji, i podnoszę kielich na chwałę i pomyślność wielkiego narodu francuskiego.

Uwagi

Przemówienie w całości po francusku.

Jak cytować

Cyryl Ratajski, „Na święto narodowe Francji” (14. 7. 1922 r.), w: tenże, Mowy 1922–1928, Poznań 1929, s. 17–20; tekst cyfrowy: https://kuryerpoznanski.pl/bibliografia/ratajski-mowy-1922-1928/04-1922-07-14-na-swieto-narodowe-francji/.

Wszystkie mowy · Czytelnia