Na powitanie II Zjazdu Geografów i Etnografów Słowiańskich

Jako prezydent miasta Poznania witam szanownych uczestników II. Zjazdu geografów i etnografów słowiańskich słowem serdecznego pozdrowienia i wyrazem szczerej wdzięczności, że Czcigodni Panowie raczyli w naukowej swej podróży po Polsce zawitać także do prastarego grodu naszego.

Cieszymy się niewymownie, że mamy zaszczyt choć na dzień jeden powitać u siebie tak liczne i doborowe grono uczonych słowiańskich, a przemiłych nam, z krwi i ducha, braci. Ludność miasta naszego odnosi się do pobratymców swoich z gorącem uczuciem najżywszej sympatji, odczuwając instynktownie w bratnich narodach słowiańskich naturalnych swych sprzymierzeńców i przyjaciół. Przebywszy stodwudziestopięcioletni ucisk panowania pruskiego, umiemy w pełni ocenić dobrodziejstwa wolności i niepodległości własnej swojej ojczyzny, umiemy

też uszanować niezawisłość polityczną innych narodów, szczególniej tych, które przez długie lata były na równi z nami ciemiężone przez narody zdobywcze. Spełniając od tysiąca lat rolę strażnicy Zachodniej Słowiańszczyzny przed zalewem obcoplemiennym, możemy dzisiaj z dumą stwierdzić, żeśmy z tej ciężkiej walki dziejowej wyszli ostatecznie zwycięsko, stając się miastem w Polsce najbardziej polskiem, a na ziemiach słowiańskich najbardziej słowiańskiem. Długowiekowa walka rasowa, językowa i polityczna wyżłobiła w charakterze naszym głębokie poczucie narodowe, przyjmujące z niedowierzaniem nowinki o rozbrojeniu narodów. A choć pragniemy może nawet i goręcej niż inne narody zapanowania rzetelnego pokoju pomiędzy ludami Europy, przecież sądzimy, że rozbrojenie militarne winno być poprzedzone przez rozbrojenie dusz i serc ludzkich. Należy wpierw złagodzić wzajemne rekryminacje, nienawistną zawiść, chęć panoszenia się, pożądliwość cudzej własności: przywary i ułomności ludzkie, których spostrzegamy dzisiaj jeszcze zbyt dużo, ażeby uśpić czujność naszą pewnością pokoju europejskiego. Naród polski chętnie i szczerze współdziała we wszystkich poczynaniach rządów,

parlamentów, kongresów zmierzających do wydajniejszego współżycia ludów i uszlachetnienia wzajemnego ich do siebie stosunku. Uważamy jednak, że usiłowania te będą skuteczniejsze, o ile rozpoczną się od zbliżenia tych komórek, które konstrukcją psychiczną są bardziej sobie pokrewne, to jest od zbliżenia i zcalenia narodów słowiańskich, jako duchowo najbardziej rozbrojonych. Wiąże nas dużo analogji historycznych, zaprawieni jesteśmy goryczą niewoli, zaliczamy się do grupy narodów w rodzinie europejskiej najmłodszej i najbardziej rozrodczej. Już dzisiaj stanowią Słowianie przewagę liczebną w Europie; za lat pięćdziesiąt będą stanowili trzy czwarte jej ludności; w ich więc rękach spoczywa przyszłość kultury europejskiej, oni przejąć muszą odpowiedzialność dziejową za przyszłe jej losy, zadając kłam legendzie o bezpłodności słowiańskiej.

Dostojni Panowie! Pierwszy w Polsce zjazd uczonych krajoznawców słowiańskich niechaj będzie owocnym wysiłkiem w zgodnym wyścigu ludów słowiańskich na drodze do potęgi ich i sławy. Bracia Słowianie, bądźcie nam w starym, prasłowiańskim grodzie naszym pozdrowieni jak najserdeczniej! Witajcie nam jako błyszczące świeczniki nauki, jako pilni i dzielni

druhowie pracy, jako mili, dobrzy przyjaciele i drodzy krewniacy, zewsząd przybyli na wielkie święto rodziny słowiańskiej.

Cześć Wam i sława!